Gaelic Section

Index Page

 

Oran Cumha Air Staid Cul-Sleamhnachaidh Na H-Eaglais Shaoir

( This song/poem was written in 1900 by Murdo Mackenzie (Am Poidhleat) and it tells of the backsliding of the Free Church of Scotland in the year mentioned above. Being a member of the Free Church of Scotland I sought guidance from more experienced Christians than myself as to whether or not I should include this poem on my website. I cannot read Gaelic myself and I did not wish to cause offence to my brothers and sisters in Christ. Having received advice I am now happy to include this on Apples of Gold. May it be blessed to those who are fortunate enough to understand it.)

O stiur mo cheum ‘us treoraich mi,

‘S thoir seoladh dhomh ‘n an dhan

‘Us cuir mo theangadh ‘n ordugh

Ann an doigh nach teid mi cearr.

Bidheach d’fhocalsa na lochran dhomh

Ga m’ sheoladh le do ghras

‘S gu’n gle mi ‘m punnd a fhuair mi

Gus an dean mi suas na dha.

 

Nach cianal mar a thachair

Do na teachdairean an tra a’

Ri saltairt lagh nan aithrichean

‘S g’ an tilgeadh as an ait’

Bha cogadh cruaidh ‘us fad aca

Mu’n d’ fhuair iad sin gu ait’

Mu’n d’ choisin iad an t-sairsa dhuinn

Ga’r saorsadh bho an stait’.

 

‘S iomadh galar breun a tha

Ri g’eiridh ‘measg an t-sluaigh

Shalaich iad na cleirean leis

Duneidean, chuir a nuas

Righ tha ac’ ; ‘s e Rainy th’air

‘Se fhein na shuidhe shuas

Is e gealltuinn briobe dhoibh

‘s na stipeain a chur suas.

 

Tha briob ‘us gaol an airgoid

Tha iad searbh o ‘m bun gu ‘m barr

Thug Solamh dhuinne dearbhachd

‘nan lorsgan gu’m beil bas.

‘S e freumh gach uilc an sugh sca

Na lub leo sin mu thra

Cha toir an firinn cunntas orr’

Ach lunndairean meaghbhla.

 

Ach a bhunait dhaingean, sheasmhach

A bh’ aig aithrichean nan gras

Bu mhor a cliu na h-eachdraidh

Cha ‘n fhaighear orra barr

Bha run an Righ ‘s e gheallach ac’

Gu’n chog E mach a bhratach orr

‘S iad ri feathamh air gach latha

Ga ‘n tabhairt dhachaidh slan.

 

Cha mhor a tha ri fhaicinn

Do na h-aithrichean sin ann

A chunnaic la an Dealachaidh

‘S a shocraich dhuinn’ am bann

Bha Dr Welsh a’ labhairt ac’

‘N uair ghabh e ad na laimh

‘S ann thug e sul air Chalmers

‘S chum na sraide ghabh na suinn.

 

Bha Gordanach ‘us Domhnullach

An ordugh air a chul

An uair a lean na comhlan iad

A bhoidich le aon run

Bha’n gealladh air a throcair-san

‘S na deoir s’ ruith fo’n sul

Ar leam nach mealladh or iad

‘S ann ri Righ na Gloir’ bha ‘n eul.

 

Tha ceum ‘us ceum ‘na h-isleachadh

Ri tuiteam sios gu lar

An Eaglais Shaor a’ claonadh, ‘s e

Ag aonadh nis ri cach

‘S iad ag iarruidh chum ‘nan oranan

‘S gu inneal ceol nan dan

Gun ghuth air sailmibh Dhabhidh

Bhi ga’n seinn ac’ ach na dain.

 

Tha ceum ‘us ceum na h-eachdraidh

Anns an d’fhannaich i mu thra

Bha aic aig lath ‘n Dealachaidh

Ri tighinn a mach o chach.

Tha Pharaobh og air eiridh innt

Do nach aithne ceil’ a ghraidh

‘S gu’n tug e orr’ culsleamhnachadh

‘S a dhol a null gu cach.

 

Thug sibh boidean solamaint’

‘N ‘ur oige do’n Ard Righ

Gu’m biodh sibh ‘n ceangal posaidh

Fad ‘ur beo ri Eaglais Shaor

Ma theid sibh leis na fein-thoilich

‘S gu’n treig sibh innt ach diolain

‘S ni sibh breugan do ‘n Ard Righ.

 

Cliu do Eachunn Camshronach

Tha air a Bhac’ ud thall

Bu dileas sheas e ‘m baiteal

A bha againn’ aig an am

Bha thaicse ris an Athair us

A Chlaidheamh-san na laimh

‘N uair a dh’ aom na gealtairean

Gu ‘n coisneadh iad am bonn.

 

‘S e’m bonn tha mis’ a’ smusineachadh

An duais a chur nis ard

An t-airgoid sin tha truaileadh ann

Rinn mi luaidh air sin mu thra

Ged gheibh iad sin tha diteadh ac’

Cha ‘n fhaod mi dhol ro dhan

O fhuair iad an t-Achd-minsachaidh

Tha saorsinn ac ‘s gach cas.

 

Achd-mineachaidh tha dearbhadh ann

Do anaman thugadh beo

Ar leum gu’n d’rinn iad iomrall

Anns na h-argumaid tha fo’

Chan’eil annt’ ach diomhaireachd

Nach leur do dhuine beo

‘S ann bhuineas iad ri seulachadh

Do Athair treud na gloir.

 

Cha bhi mi le Di-steidheachadh

Mi fein fhad s’ bhois mi beo

Cha bhi mi leis an aonadh ud

Ged shlibte mi le or

Cha ghabh mi uath’ Ach-mineachaidh

Cha toir e saorsinn dhom-s’

‘S a dh’aindeoin ‘s na their daoine ruim

‘S i ‘n Eaglais Shaor mo choir.

 

‘N uair thig an t-aonadh orduicht’ ud

Cha toisich e le stri

Thig na sloigh ceart comhladh leis

Ri cordadh ann a’ sith

Bithidh run an Athar ghloirmhor ac’

A thug a bhoid tha fior

Gu’n cruinnicheadh E ‘n treud aige

An ceann a cheil’ ‘nan aon.

 

Cha toisich e le aimhreitean

Le foill a bhi ‘s gach cuis

Thig gach fine th’ann aige

Le daimh a’ tarruing dlu

Gach sluagh ‘us cinneach ‘s canan

‘S iad a’ gabhal pairt ‘s a chuis

‘S iad mar air latha na Caingis

Le aon intimm ‘s aon run.

 

Mun gabh sin ait’ thig comharan

Theid cogaidhean nan tamh

Na claimh’ean theid galtairean

‘S gu corranan a sas

Bidh Satan agus slamhruidh air

‘S an ceann aig’ ann an sas

‘S ‘nuair a theid a cheannsachadh

Bidh sith ‘us daimh aig cach.

 

Tha Dr Dods a’ dearbhadh dhuinn’

Le argumaid a bheoil

Gu’m beil ‘s an fhirinn iomrall

Far na ghairmeadh Adhamh beo

Professor eile ‘seulachadh

‘S e fhein air dol an ceo

Gur ann e bheist gun cheill aige

A dh’eirich anaman beo.

 

MacAsgill ‘us colg ceartais air

Gu’m b’ainmeil e ‘n ar duth’ich

Bu tric a rinn e searmain duinn’

Air iomrallan gun achd uir

Gu’m bu teagaisg mhearachd, bhreugach i

Nach b’fhiach a’ toirt do chuirt

‘S ged a mhealladh iad na ceudan leis

Nach tugadh Dia dhoibh gnius.

 

A nis ma chaidh do thaladh leis

An achd ‘s na tha fo’ bhann

‘Us teagasgan an t-Slanuighear

Ma dh’fhas iad dhuit ro ghann

Bu tric a bha thu ‘g raitinn ruinn

‘Tha ‘n aireamh ud cho meallt’

‘S gu’n eirich mar na faidhean dhoibh

Bha aig’ Baal roimh’ ann am s’.

 

A mhuinntir Eilean Leodhais

Bidhibh doigheal ann ur cuis

‘S e fhuair sibh teagaist ghloirmhor

O na seoid aig an robh cliu

Ma leana sibh an seoladh-san

Reir lochran a chinn iuil

‘S mu’r dealaich sibh ri’ n comhradh-san

Bheir Righ na Gloir dhuibh crun.

 

Bha teachdairean ro ainmeal

Ged a dh’fhalbh iad againn fhin

‘us rinn iad iomadh searman dhuinn’

gu’n chearb orr’ no gu’n chli

Bha spiorad mar na faidhean ac’

‘Us iad do chach ag inns’

Gu’n eireadh suas nan aite-san

Na faidhean a theid cli.

 

Thubhairt cuid nan searmain dealachaidh

Ri labhairt air a cheann s’

Gun eireadh ann air measg’be

Madaidh-allaidh ‘dheanadh call

‘S an treud leo gu’n sgapadh iad

‘S iad fhein a dhol air chall

‘S gur coltach ‘nis gu’n thachair sin

‘S an la’ tha sinn ann.

 

Murdo Mackenzie (Am Poidhleat)

Shader Point

Isle of Lewis

Year - 1900

( Murdo Mackenzie was a brother of Wiiliam Mackenzie – Bard Cnoc Chusbaig.)